Action Figür Koleksiyonculuğu

Action figürler için, biraz sığ bir ifadeyle Barbie, Action Man gibi çocuklar için olan oyuncakların yetişkinlere yönelik versiyonları diyebiliriz. Bunlar genellikle bilindik karakter ve ikonların değişik pozlarının plastik ve başka malzemelerle çeşitli boyutlarda figürler haline getirilmesiyle oluşan koleksiyon nesneleri.

Film karakterleri, müzisyenler, süper kahramanlar ve oyunlardan bildiğimiz yüzler figür haline getirilebiliyor. Action figürlerin yetişkinlere yönelik olduğu kabul edilse de çocukların beğenmemesi için hiçbir neden yok, aslında bu özel oyuncakların klasik ifadeyle her yaştan çocuğa hitap ettiğini söylenebilir. Tabii “mature” tabir edilen, sadece belli bir yaşın üzerindeki koleksiyonculara yönelik olarak hazırlanmış örnekler de yok değil.

En çok koleksiyonu yapılan figürlerin Star Wars serisi, Marvel, DC çizgi romanları, rol yapma oyunları, World Of Warcraft evreni ve Japon animelerinden çıktığı söylenebilir. Az önce action figürlerin özel oyuncaklar olduğunu söylemiştim ama ciddi koleksiyoncular bunların oyuncak olduğunu asla kabul etmezler; koleksiyonculuk anlamında figürler, titiz bir şekilde korunup sergilenmesi gereken birer sanat eseridir.

Çoğunlukla sert plastikten üretilen figürlerin farklı kategorilerde metal ve bronz olanlarına da rastlanabiliyor. Boyut olarak standart kabul edilen 7 inçten (yaklaşık 18 cm) bire bir ölçüye kadar olan figürler bulmak mümkün; figürlerin boyutu belirtilirken genellikle 1/4, 1/6, 1/7 gibi figürün pozlandığı karakterin gerçek boyuna oranını gösteren ölçüler kullanılmakta. Bunun yanısıra piyasada daha küçük ebatlarda figürler de var elbette.

Bazı detaylı figürlerde aksesuar, değiştirilebilir elbise gibi ekstralara rastlanabilir; kimi figürlerin giysileri plastik yerine gerçek kumaştan yapılabiliyor. Büyük boyutlu figürlerin işçiliği genellikle daha kaliteli ve titiz olmakta; karakterin her detayına ayrı ayrı özen gösterilerek pozun figür haline getirildiği gözlenebilir.

Action figürlerin de farklı türleri var; örneğin belli kısımları haraket edebilen düz figürlerin yanında bir sinema filminde, televizyon şovunda ya da çizgi romanda bilindik bir anın, sahnenin ya da karaktere ait bir pozun canlandırıldığı “statue” olarak adlandırılan fügürler de mevcut. En çok koleksiyonu yapılan figür türlerinden biri de “bust” olarak kabul edilen, karakterin vücudunun tamamı yerine belli bir kısmına kadarını büst haline getiren yapıtlar. Ayrıca yine çok talep gören ürünler, “replika” dediğimiz ve filmlerde, çizgi romanlarda, oyunlarda görülen araç, gereç, silah ve maske türü şeylerin gerçekçi kopyaları.

Diğer çoğu koleksiyon nesnelerinde olduğu gibi sınırlı sayıda üretilen, özel yapım olan ve az bulunan figürlerin de maddi değer kaybına uğramak yerine değerini arttırdığı bilinen bir gerçek. Tabii bir figürün koleksiyon değerinin azalmaması için kutusundan çıkarılmaması ve içine konduğu kabın zarar görmemesi gerekiyor.

Figürleri kutusundan çıkararak sergilemek isteyen koleksiyoncular genellikle özel olarak yaptırdıkları, hava ve toz almayan, doğrudan ışığı engelleyen camla kapalı vitrinli dolapları kullanıyorlar. Action figürleri bu şekilde sergilemek daha keyifli; bir biriyle uyumlu figürlerin bir arada göze daha hoş görünmeleri de cabası. Tekrar vurgulamakta fayda var: Figürleri çok iyi muhafaza etmek gerekiyor; kesinlikle tozdan, nemden, güneş ışığından ve sigara dumanından sakınılmalı.

Şu an dünya çapında pek çok action figür üreticisi olsa da en çok bilinen ve tercih edilen belli başlı markaların McFarlane Toys, Sideshow, Gentle Giant, Neca, Kotobukiya ve Yamato olduğunu söyleyebiliriz.

Figürlerin boyutları arttıkça fiyatları da artmakta; 30 doların altında da kaliteli figürler bulunabiliyor ama detay, boyama, işçilik ve aksesuar gibi ekstralar sizin için çok önemliyse yüksek tutarları gözden çıkarmanız gerekir. Bununla birlikte özellikle sınırlı sayıda üretilenlerin yanısıra, “life size” olarak tabir edilen 1/1 ölçüsündeki figür ve büstler ile bazı replikaların fiyatları dudak uçuklatan rakamlara ulaşabiliyor.

Bu kadar bilgiden sonra koleksiyon yapmak isteyenlerin aradıkları figürleri nereden bulabileceklerini belirtmeden geçmek olmaz. Figür koleksiyonculuğu ile ilgili Türkçe çok fazla kaynak bulunmamakla birlikte, ülkemizde de koleksiyon yapan azımsanmayacak bir kitlenin olduğunu biliyorum. Koleksiyoncuların internette belli başlı buluşma noktalarından en bilineni CollectorTurk sitesi ve bu sitedeki forum.

Türkiye’deki distrübütörlere ve figür satan mağazalara İstanbul, İzmir ve Ankara’da ulaşılabilir. Ülkemize action figür getiren bilindik isimler arasında İstanbul’daki Gerekli Şeyler, Kadıköy’de “The End” adlı bir mağazası bulunan CineFigure, yine İstanbul Kadıköy’deki The Dreamers Figure ve Ankaralı bir firma olan JedBang gösterilebilir. Ayrıca bu saydığım isimlerle birlikte farklı kişilerin sattığı ikinci el ve sıfır figürler GittiGidiyor‘da da bulunabiliyor.

Ülkemizde satıcıların ürünler için istediği tutarlar aynı ürünlerin yurtdışı satış fiyatlarının 2, 3 katına kadar çıkabiliyor bazen; eğer yurtdışından figür getirtme gibi bir olanağınız yoksa beğendiğiniz bir figürün Türkiye’deki farklı mağazalardaki satış fiyatlarını incelemenizi öneririm çünkü fiyatlar arasında önemli farklar olabiliyor. Bilinçli ve haksız bir şekilde çok abartılmadıkça fiyatların yurtdışına göre yüksek olmasını normal karşılamak gerekir; biliyorsunuz ki ülkemizde pek adil olmayan bir vergi sistemi var ve gümrüklerden ülkemize giren malların ebatına ve sayısına göre gümrük masrafları ve vergiler artıyor.

Tabii yurtdışındaki figür mağazalarında çok daha fazla çeşit daha uygun fiyatlara bulunabiliyor. Yabancı kaynaklı internet sitelerinden alışveriş yapanlar bilir; sipariş edilen ürünlerin gümrükten sorunsuz geçmesi için fiyatının 100 Euro altı seviyede olması gerekmekte, ayrıca paket boyutunun küçük olması da ürün kutusunun ilgiyi fazla çekmemesi için gerekli olabilir. Bildiğim bir şey 7 inç ve daha küçük figürlerin gümrük memurları tarafından oyuncak bebek muamelesi gördüğü ve kolaylıkla geçirilebildiği.

Yabancı sitelerden sipariş verirken dikkat etmeniz gereken en önemli nokta kargo ücreti olacaktır şüphesiz; bazı kaliteli firmalar ürünlerin ağırlıklarını belirtmenin yanı sıra taşıma maliyetini de bu ağırlıklara göre belirleyip duyuruyor. Hatta “checkout” aşamasında kargo maliyetini ayrıca hesaplayıp gösteren ve ödeyeceğiniz ücrete ekleyen siteler de var. Bunların arasında Türkiye’ye ürün gönderen ve benim alışveriş yapılabilir olduğunu düşündüğüm siteler, Big Bad Toy Store ve çoğunlukla Japon anime/mangasından hoşlanan koleksiyonculara hitap eden figürlerin bulunduğu Neon Martian. Tabii yurtdışından sipariş verirken ürün ne kadar özenli kutulanırsa kutulansın gümrükte açılıp kontrol edildiğini unutmayın.

Son olarak belirtmekte fayda var; çoğu koleksiyonculuk türlerinde olduğu gibi action figür koleksiyonu yapmak için de ciddi bir maddi kaynak ayırmak zorundasınız. Bilinen bir gerçek, figür toplamanın bir andan sonra ciddi bir bağımlılık haline geldiği. Her ne kadar action figür koleksiyonu yapmak bir tercih ve zevk meselesi olsa da alım gücü yeterli olmayanların cebinde önemli delikler açabilir.

Ben şu an için anime/manga türü figürlere yönelmiş durumdayım. Bu türdeki ilk figür siparişimi Neon Martian’dan verdim. Bu 30 cm boyunda, büyük ve son derece detaylı olmasına rağmen 100 Euro’nun altında bir sipariş, kargo ücreti de 7 Euro tutuyor. Geldiği zaman, King Of Fighters serisinden son derece şirin bir hanım kızımıza ait olan bu figürü günlüğümde de keyifle sergilemeyi umuyorum.

O güne kadar esen kalın.